Gmina będzie mogła nakazać zabezpieczenie śmietnika. Grzywna grozi za brak reakcji
Ministerstwo Klimatu przygotowało projekt, który ma dać gminom prawo nakazać właścicielom zabezpieczenie śmietnika przed dzikimi zwierzętami. Dopiero zignorowanie takiej decyzji ma grozić grzywną.
Projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD252) ma nałożyć na właścicieli obowiązek zabezpieczenia odpadów przed dzikimi zwierzętami. Ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., a za niewykonanie decyzji gminy nakazującej poprawę ma grozić grzywna od 20 do 5000 zł.
W skrócie
- Projekt UD252 dodaje do art. 5 ust. 1 ustawy obowiązek zabezpieczenia odpadów przed zwierzętami
- Nie ma listy dopuszczonych pojemników, liczy się skuteczność zabezpieczenia
- Grzywna ma grozić dopiero po niewykonaniu decyzji gminy, w widełkach 20-5000 zł
- Większość przepisów ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Co ma zmienić projekt i kogo obejmie
29 września 2026 r. pojawiła się informacja, że od 1 stycznia 2027 r. właściciele nieruchomości mają zostać zobowiązani do zabezpieczenia śmietników przed dostępem dzikich zwierząt. Projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oznaczony numerem UD252, trafił na Rządowe Centrum Legislacji za sprawą Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Nowy przepis ma trafić do art. 5 ust. 1 ustawy i objąć pojemniki, worki oraz całe miejsca gromadzenia odpadów, jak altany śmietnikowe.
Ministerstwo podkreśla, że to właściciel nieruchomości odpowiada za teren i musi zadbać, by odpady nie przyciągały dzikich zwierząt. Projekt nie określa, jaki typ pojemnika, zamka czy innego zabezpieczenia trzeba zastosować. Dom jednorodzinny z altaną na obrzeżach miasta i blok z wiatą śmietnikową mają podlegać tej samej regule skuteczności, nie identycznej liście wymogów technicznych. Tam, gdzie problem ze zwierzętami jest poważniejszy, na przykład blisko lasu, właściciel może być zmuszony do dodatkowych kroków, jak ogrodzenie miejsca gromadzenia odpadów; to jedna z możliwych opcji, nie ogólna zasada dla wszystkich.
Powód wprowadzenia przepisu tłumaczyły wcześniej Instytut Ochrony Przyrody PAN i WWF Polska: zwierzę, które raz znajdzie jedzenie w śmietniku, wraca w to samo miejsce i stopniowo traci naturalny dystans do ludzi.
Nie chcesz zajmować się tym sam?
Bingo przejmuje obowiązki właściciela: najemca, umowy, płatności, naprawy i panel właściciela. Stała opłata, bez prowizji od czynszu.
Zobacz, jak to działaGrzywna rusza dopiero po decyzji gminy, nie od razu
Sama niezabezpieczona altana śmietnikowa nie ma oznaczać automatycznej kary. O tym, czy zabezpieczenie jest wystarczające, zdecydować ma gmina: wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który w razie stwierdzenia nieprawidłowości wyda decyzję nakazującą poprawę. Dopiero niewykonanie tej decyzji ma rodzić odpowiedzialność: konsekwencje określa art. 10 ust. 2 ustawy, a ponieważ przepis nie ustala odrębnej stawki, zastosowanie mają ogólne zasady Kodeksu wykroczeń, czyli grzywna w widełkach od 20 do 5000 zł. Górna granica tej widełki nie jest kwotą naliczaną automatycznie za każde pojedyncze uchybienie, tylko maksimum, jakie sąd może orzec w sprawie o konkretne wykroczenie.
Mobilne zbiórki odpadów i terminy dla gmin
Ten sam projekt zakłada, że gminy będą musiały organizować zbiórki mebli, elektrośmieci, opon, baterii i przeterminowanych leków przynajmniej dwa razy do roku, obok stałych punktów PSZOK. Na wprowadzenie tych mobilnych punktów gminy mają dostać 24 miesiące. Na dostosowanie lokalnych regulaminów czystości do obowiązku zabezpieczenia odpadów przed zwierzętami gminy dostaną 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie. Dla samych właścicieli nieruchomości żadne ze źródeł nie potwierdza analogicznego okresu przejściowego.
Co właściciel zrobi sam, a kiedy potrzebny prawnik
Sprawdzenie, czy pokrywa pojemnika domyka się szczelnie i czy worki nie leżą luzem obok altany, zajmuje kilkanaście minut, a wymianę zamka lub cięższej pokrywy właściciel przeprowadzi sam, bez zgłoszeń i pozwoleń. To jednak nie rozstrzyga sporu, gdy gmina i tak uzna zabezpieczenie za niewystarczające, bo projekt nie podaje listy minimalnych wymogów technicznych, więc skuteczność oceni urzędnik, nie lista z przepisu.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy gmina wyda już decyzję administracyjną nakazującą poprawę zabezpieczenia, a właściciel uważa ją za bezzasadną. Odwołanie od takiej decyzji i ocena, czy termin na poprawę był realny, to sprawa dla kogoś, kto zna procedurę administracyjną, nie do załatwienia samą rozmową z urzędnikiem. We wspólnotach wielolokalowych projekt nie rozstrzyga, czy obowiązek spada na zarządcę, czy na poszczególnych współwłaścicieli altany śmietnikowej, i to pytanie warto zadać zarządcy, zanim decyzja gminy w ogóle się pojawi.
Jeśli nie chcesz samodzielnie pilnować wejścia w życie projektu UD252 i terminu odwołania od decyzji gminy w sprawie śmietnika, zobacz zarządzanie najmem (stała opłata miesięczna od 229 zł, bez prowizji od czynszu).
Najczęstsze pytania
Czy obowiązek zabezpieczenia śmietnika przed zwierzętami już obowiązuje w 2026 roku?
Nie, to wyłącznie projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD252), na etapie konsultacji publicznych. Ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., a ogrodzenie miejsca gromadzenia odpadów to tylko jedna z możliwych metod, przewidywana tam, gdzie problem ze zwierzętami jest poważniejszy, nie ogólna zasada dla każdego właściciela.
Ile ma wynosić kara za brak zabezpieczenia śmietnika przed zwierzętami?
Kara ma nie grozić automatycznie za sam brak zabezpieczenia, tylko za niewykonanie decyzji gminy nakazującej jego poprawę. Grzywna ma być wymierzana na ogólnych zasadach Kodeksu wykroczeń, w widełkach od 20 do 5000 zł, przy czym górna granica nie jest stałą stawką naliczaną za każde uchybienie.
