Kupiłeś mieszkanie? Masz 14 dni na zgłoszenie do gminy
Właściciel mieszkania ma 14 dni od zdarzenia na zgłoszenie go do gminy na formularzu IN-1. Termin dotyczy też zmiany mieszkania na najem krótkoterminowy.
Od dnia zakupu mieszkania albo zmiany sposobu jego wykorzystania, na przykład rozpoczęcia najmu krótkoterminowego, właściciel ma 14 dni na złożenie w gminie informacji IN-1.
Od czego liczy się termin na zgłoszenie
Obowiązanymi do złożenia informacji IN-1 są osoby, u których wystąpiła okoliczność uzasadniająca powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego, a na zgłoszenie mają 14 dni od dnia tej okoliczności. Przy zakupie mieszkania tym dniem jest data aktu notarialnego, bo to on przenosi własność, a wpis do księgi wieczystej tylko ją później ujawnia.
Przy zmianie sposobu wykorzystania lokalu, czyli przejściu z najmu długoterminowego na krótkoterminowy, ten sam 14-dniowy termin biegnie od dnia zaistnienia zdarzenia. W praktyce liczy się dzień, w którym lokal faktycznie zaczął pełnić inną funkcję, nie dzień publikacji ogłoszenia, bo samo ogłoszenie niczego jeszcze nie zmienia w sposobie użytkowania.
Spółki i jednostki organizacyjne rozliczają się deklaracją DN-1, a nie informacją IN-1. Jeśli obowiązek podatkowy powstał po 31 stycznia, mają 14 dni na jej złożenie od dnia zdarzenia. Gdy w trakcie roku sposób wykorzystania lokalu się zmienia, podmiot ten koryguje już złożoną deklarację w tym samym 14-dniowym terminie.
Nie chcesz zajmować się tym sam?
Bingo przejmuje obowiązki właściciela: najemca, umowy, płatności, naprawy i panel właściciela. Stała opłata, bez prowizji od czynszu.
Zobacz, jak to działaIle kosztuje spóźnienie ze zgłoszeniem
Samo niezłożenie informacji w terminie, bez ukrywania majątku, grozi grzywną z Kodeksu karnego skarbowego do 120 stawek dziennych. Jeśli brak zgłoszenia prowadzi do zatajenia przedmiotu lub podstawy opodatkowania i uszczuplenia podatku, sankcja jest surowsza.
Grozi wtedy grzywna do 720 stawek dziennych lub kara pozbawienia wolności. Różnica między tymi dwiema karami sprowadza się do skutku dla budżetu gminy, nie do samego faktu spóźnienia.
Niezłożenie IN-1 ma jeszcze jeden skutek, o którym top wyniki milczą. Standardowo decyzja ustalająca podatek traci moc, jeśli nie zostanie doręczona w ciągu 3 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek. Gdy to podatnik nie złożył informacji, termin ten wydłuża się do 5 lat. Gmina, która odkryje niezgłoszone mieszkanie po czterech latach, może więc jeszcze skutecznie naliczyć za nie podatek wstecz.
Co właściciel zrobi sam, zanim minie 14 dni
Wypełnienie formularza IN-1 i złożenie go w urzędzie gminy właściwym dla położenia mieszkania to praca na godzinę. Dzień zero liczy się od daty aktu notarialnego, nie od wpisu w księdze wieczystej, więc kalendarz warto sprawdzić zaraz po podpisaniu aktu, a nie po otrzymaniu wypisu z sądu.
Jeśli 14-dniowy termin już minął, zanim właściciel się zorientował, złożenie informacji z dołączonym czynnym żalem działa tylko, dopóki gmina sama nie wszczęła czynności sprawdzających.
Tego, co dzieje się po złożeniu IN-1, właściciel już nie kontroluje sam: gmina wydaje decyzję wymiarową, a spór o jej treść wymaga pilnowania terminów urzędowych, nie tylko wypełnienia druku.
Jak policzyć ratę i kiedy płacić
Ustalony przez gminę podatek od nieruchomości dla osób fizycznych jest płatny w czterech ratach, z terminami do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Jeśli ustalona kwota nie przekracza 100 zł, gmina każe zapłacić ją jednorazowo, w terminie pierwszej raty, zamiast rozkładać na cztery części.
Jak zareagować na decyzję wymiarową
Od decyzji gminy ustalającej wysokość podatku właściciel ma 14 dni liczonych od dnia jej doręczenia na odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Złożenie odwołania nie wstrzymuje automatycznie obowiązku zapłaty, więc ratę naliczoną przez gminę może trzeba będzie uregulować, zanim spór się zakończy.
Dlaczego najem krótkoterminowy kosztuje więcej
Maksymalna stawka podatku od nieruchomości dla zwykłego mieszkania wynosi obecnie 1,25 zł za m², a dla lokalu zajętego na działalność gospodarczą 35,53 zł za m². Dla kawalerki 30 m² to różnica między 37,50 zł rocznie a 1065,90 zł rocznie przy tej samej powierzchni: 30 × 1,25 zł wobec 30 × 35,53 zł.
Według uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2024 r. (sygn. III FPS 2/24) krótkotrwały odpłatny najem lokalu, niezwiązany z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych najemcy, jest zbliżony do usług hotelarskich i może podlegać stawce właściwej dla działalności gospodarczej. Gmina, która ustali, że mieszkanie faktycznie działa jak nocleg na doby, ma podstawę do przeliczenia podatku na wyższą stawkę, a nie tylko do przyjęcia zgłoszenia.
Powstaje przy tym Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych, który ma ułatwić gminom identyfikację mieszkań wynajmowanych turystom. Zgłoszenie mieszkania do tego wykazu w innym celu niż podatkowy nie zwalnia z osobnego obowiązku zmiany IN-1 w gminie po rozpoczęciu najmu krótkoterminowego.
Jeśli wolisz mieć pod kontrolą terminy zgłoszeń do gminy przy każdej zmianie w mieszkaniu na wynajem, zobacz zarządzanie najmem (stała opłata miesięczna od 229 zł, bez prowizji od czynszu).
Najczęstsze pytania
Od którego dnia liczy się termin przy zakupie mieszkania
Od dnia podpisania aktu notarialnego przenoszącego własność, nie od wpisu do księgi wieczystej, bo to akt wywołuje obowiązek podatkowy.
Czy zmiana najmu na krótkoterminowy też wymaga zgłoszenia
Tak, ten sam termin obejmuje zmianę sposobu wykorzystania lokalu, liczony od dnia faktycznego rozpoczęcia innego użytkowania, nie od dnia ogłoszenia.
Co grozi za spóźnione złożenie IN-1
Samo spóźnienie to grzywna z Kodeksu karnego skarbowego do 120 stawek dziennych, a gdy skutkuje zatajeniem majątku i uszczupleniem podatku, grozi grzywna do 720 stawek dziennych lub kara pozbawienia wolności.
Czy gmina może naliczyć zaległy podatek po kilku latach
Może, jeśli IN-1 nie zostało złożone, bo decyzja wymiarowa pozostaje skuteczna przez 5 lat zamiast standardowych 3 lat od końca roku powstania obowiązku.
