Czy najem okazjonalny chroni właściciela przed złym lokatorem?

Rada Ministrów 2 września 2026 r. negatywnie oceniła poselski projekt szybszego wypowiadania najmu dłużnikom. Właściciel pustego mieszkania po rodzicach może się zabezpieczyć już teraz, najmem okazjonalnym zgłoszonym w terminie.

Czy najem okazjonalny chroni właściciela przed złym lokatorem?

Masz po rodzicach puste mieszkanie i nie wynajmujesz go, bo boisz się lokatora, którego trudno usunąć. Zabezpieczysz się umową: najem okazjonalny zgłoszony w urzędzie skarbowym w 14 dni pozwala odzyskać lokal bez pozwu o eksmisję, także zimą.

Rząd sprzeciwił się szybszemu wypowiadaniu najmu

Narodowy Spis Powszechny z 2021 r. naliczył w Polsce ok. 1,8 mln niezamieszkanych mieszkań, blisko 12% całego zasobu. Prywatny rynek najmu Polski Instytut Ekonomiczny szacował na ok. 1-1,3 mln lokali. Pustych mieszkań jest więc w kraju więcej niż wynajmowanych.

Część z nich czeka na remont, część służy sezonowo, część ma nieuregulowany spadek. Ilu właścicieli trzyma klucze w szufladzie wyłącznie z obawy przed nieuczciwym najemcą, nikt w kraju nie policzył. Spośród tych powodów strach przed lokatorem najłatwiej rozbroić, bo wystarcza do tego dobrze zawarta umowa.

Poselski projekt nowelizacji z lutego 2026 r. pozwalał wypowiedzieć najem już po jednym pełnym okresie zaległości w czynszu. Rada Ministrów 2 września 2026 r. przyjęła wobec niego negatywne stanowisko, a do 15 listopada Sejm projektu ani nie uchwalił, ani nie odrzucił. Rządowy projekt UD313 dotyczy czego innego: obowiązku wpuszczenia zarządcy budynku do mieszkania na kontrolę instalacji, z grzywną do 5 tys. zł za odmowę.

Zasady wypowiadania najmu dłużnikowi są więc dziś takie same jak przed oboma projektami.

Nie chcesz zajmować się tym sam?

Bingo przejmuje obowiązki właściciela: najemca, umowy, płatności, naprawy i panel właściciela. 12% czynszu* (od 3. mieszkania 10%), tylko gdy mieszkanie jest wynajęte.

Zobacz, jak to działa

Ile długu zbiera lokator, zanim wyjdzie?

Zarówno w zwykłym, jak i w okazjonalnym najmie wypowiesz umowę z powodu długu dopiero wtedy, gdy lokator zalega za co najmniej trzy pełne okresy płatności, a ty uprzedzisz go na piśmie i wyznaczysz mu dodatkowy miesięczny termin na zapłatę. Tak stanowi ustawa o ochronie praw lokatorów, a przy najmie okazjonalnym ten przepis obowiązuje tak samo.

Różnica między umowami zaczyna się później, przy odzyskiwaniu lokalu. W zwykłym najmie wyroków eksmisyjnych nie wykonuje się od 1 listopada do 31 marca, jeśli eksmitowanemu nie wskazano lokalu, do którego ma się przenieść. Wyrok z listopada komornik wykona więc najwcześniej w kwietniu.

Przyjmijmy czynsz 2500 zł za kawalerkę po rodzicach i lokatora, który przestał płacić, a wyrok zapadł w listopadzie. Tak rośnie dług w zwykłym najmie:

EtapDług narastająco
Trzy zaległe okresy płatności3 × 2500 zł = 7500 zł
Dodatkowy miesiąc na zapłatę4 × 2500 zł = 10 000 zł
Zima bez eksmisji, listopad-marzec10 000 zł + 5 × 2500 zł = 22 500 zł

To minimum, bez miesięcy samego procesu. Kaucja tej kwoty nie pokryje.

Przy najmie okazjonalnym kaucja może wynieść najwyżej sześciokrotność miesięcznego czynszu i wraca do najemcy w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu, po potrąceniu należności. W przykładzie daje to 6 × 2500 zł = 15 000 zł, mniej niż 22 500 zł długu z zimowym przestojem. Sama ochrona kosztuje niewiele: notariusz za akt, w którym najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje do wyprowadzki, bierze najwyżej 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Właściciel odzyskuje lokal przez notariusza i komornika

Najem okazjonalny zawiera osoba fizyczna bez działalności w zakresie wynajmu, na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat. Do pisemnej umowy dochodzi akt notarialny najemcy, wskazanie lokalu, do którego się wyprowadzi, oraz oświadczenie właściciela tego lokalu, że zgadza się na zamieszkanie w nim najemcy. Adres zastępczy sprawdzasz przed podpisem; jak to zrobić, opisaliśmy w tekście o sprawdzaniu adresu zastępczego.

Potem liczy się kalendarz. Umowę zgłaszasz naczelnikowi urzędu skarbowego w 14 dni od rozpoczęcia najmu, a kto spóźni się choćby o dzień, traci uproszczony tryb opróżnienia lokalu z art. 19c i 19d. Zgłoszona umowa wyłącza też zimową ochronę z art. 16.

Gdy najemca nie wyprowadza się po końcu umowy, doręczasz mu pisemne żądanie z terminem opróżnienia nie krótszym niż 7 dni, a potem składasz w sądzie wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu. Z klauzulą idziesz do komornika, także w styczniu. Pełne warunki takiej umowy zebraliśmy w poradniku o najmie okazjonalnym.

Jeśli spadek po rodzicach nie jest uregulowany, zacznij od postanowienia sądu albo aktu poświadczenia dziedziczenia, bo do wniosku o klauzulę dołącza się dokument potwierdzający twój tytuł do mieszkania.

Jeśli mieszkanie po rodzicach ma wreszcie zarabiać, opiekun z bingo.pl znajdzie najemcę, przygotuje umowę i rozliczenia, a zarządzanie najmem kosztuje od 10% miesięcznego czynszu*.

Najczęstsze pytania

Czy przy najmie okazjonalnym można eksmitować najemcę zimą?

Tak, jeśli umowę zgłosiłeś do urzędu skarbowego w terminie. Przepisu o wstrzymaniu eksmisji w okresie zimowym nie stosuje się wtedy do najmu okazjonalnego.

Czy projekt z druku 2447 już obowiązuje?

Nie. Sejm go nie uchwalił, a Rada Ministrów oceniła go negatywnie.

Czy można wynająć mieszkanie po rodzicach w najmie okazjonalnym?

Tak, jeśli jesteś osobą fizyczną i nie prowadzisz działalności w zakresie wynajmu. Gdy po wygaśnięciu umowy najemca zostaje, odzyskujesz lokal na podstawie jego aktu notarialnego i klauzuli wykonalności, bez pozwu o eksmisję.

Nie chcesz zajmować się tym sam?

Przejmiemy obowiązki właściciela: najemca, płatności, naprawy i panel właściciela. 12% czynszu* (od 3. mieszkania 10%), 0 zł bez najemcy.